Στις 24 Ιουνίου ο εορτασμός του γενεσίου του αγίου Ευγενίου του Τραπεζουντίου
- περιοδικό Πόντος
- 17 Ιουν
- διαβάστηκε 4 λεπτά
Για τον εορτασμό του γενεσίου του αγίου Ευγενίου του Τραπεζουντίου
Στις 24 Ιουνίου η ορθόδοξη Εκκλησία τιμά το γενέσιον του Τιμίου Προδρόμου, καθώς και το γενέσιο του αγίου Ευγενίου του Τραπεζουντίου.
Με αφορμή λοιπόν το γενέσιο του αγίου Μεγαλομάρτυρα Ευγενίου, του πολιούχου της Τραπεζούντας, αφιερώνουμε λίγα λόγια στη φανέρωσή του από τον ίδιο τον άγιο Ευγένιο.
Οι κάτοικοι της Τραπεζούντας παρακαλούσαν πάντοτε τόσο τον Τριαδικό Θεό, που ήταν χορηγός και προνοητής της ζωής τους, όσο και τον πολιούχο τους άγιο Μεγαλομάρτυρα Ευγένιο, ώστε Αυτοί να ενεργήσουν θετικά για να κατορθώσει ο λαός την σωτηρία του, αλλά και να συμβάλλουν στην ευδαιμονία του έθνους τους, στην αντιμετώπιση των εχθρών και στην ευημερία όλου του λαού.
Παράλληλα κάθε χρόνο τιμούσαν με λαμπρότητα τη μνήμη του αγίου Μεγαλομάρτυρα Ευγενίου. Η γιορτή της μνήμης του αγίου άρχιζε μια εβδομάδα πρίν και κορυφωνόταν την 21η Ιανουαρίου, οπότε όλοι οι ναοί της Τραπεζούντας λειτουργούσαν γιορταστικά και με καμπανοκρουσίες, τελώντας κατά το απόγευμα της προηγούμενης ημέρας τον εσπερινό και το απόδειπνο, ενώ ανήμερα της γιορτής του αγίου τελούσαν τον όρθρο, την αρτοκλασία προς τιμήν του και την θεία λειτουργία.
Οι καμπάνες όλων των ναών της Τραπεζούντας ηχούσαν χαρμόσυνα προσκαλώντας τούς πιστούς από την προηγούμενη ημέρα στον εσπερινό και ανήμερα στον όρθρο και στη θεία λειτουργία, ώστε όλοι τους να συμμετάσχουν στον λαμπρό εορτασμό τόσο της γιορτής όσο και των γενεθλίων του αγίου. Στη διάρκεια της γιορτής σε κεντρικούς ναούς της Τραπεζούντας η φωνή του άμβωνα προσελάμβανε υψηλότερους τόνους γιά να τιμήσει επίσημα και όπως έπρεπε τον άγιο Μεγαλομάρτυρα Ευγένιο, τον έφορο καί προστάτη της πόλεώς τους.
Στο καθολικό του μοναστηριού του αγίου, όπως και στον καθεδρικό ναό της αγίας Σοφίας στην Τραπεζούντα ακόμη καί τα καλύμματα της Αγίας τραπέζης ήταν περίλαμπρα λόγω της γιορτής του αγίου. Η πανήγυρις του αγίου τελούνταν πάντοτε με την παρουσία πάνδημου του λαού της Τραπεζούντας, καθώς ήσαν παρόντες όλοι οι δυνάμενοι για να τιμήσουν την μνήμη του προμάχου τους, του αρωγού τους και του θαυματουργού τους αγίου Ευγενίου του Μεγαλομάρτυρα. Στη διάρκεια αυτής της επισήμου πανηγύρεως, σύμφωνα με την παράδοση, ο άγιος μεγαλομάρτυρας Ευγένιος αποκάλυψε σε κάποια ευλαβή πρόσωπα και την ημέρα των γενεθλίων του.
Αρχικά η αποκάλυψη έγινε σε κάποιον ιερέα, ονόματι Φωτεινό, πού ήταν παρών σ’ έναν τέτοιο λαμπρό εορτασμό της γιορτής του αγίου. Αυτός στην επίσημη πανηγυρική εορτή του αγίου μεγαλομάρτυρα Ευγενίου, μετά από την αρτοκλασία, βρέθηκε κοντά στό μυρίπνοο σκήνωμα του αγίου και αποκοιμήθηκε για λίγο εκεί. Ο ιερέας Φωτεινός κατά το διάστημα του ύπνου του είδε τον άγιο Ευγένιο να είναι βραβευμένος με λαμπρότατο στεφάνι και να λαμποκοπά μέσα σε πλούσιο φως, το οποίο ο ίδιος λόγω της υπερβολικής λάμψης δεν μπορούσε ν’ ατενίσει εναργώς. Τότε ο άγιος Ευγένιος ο Μεγαλομάρτυρας επαίνεσε όσους συμμετείχαν στον σπουδαίο εορτασμό της μνήμης του, καθώς και άπαντα τα εκκλησιαστικώς τελούμενα. Ο ιερέας Φωτεινός ερώτησε τον άγιο Μεγαλομάρτυρα για τον χρόνο, που έλαβε χώρα το γενέθλιό του και ο άγιος του αποκάλυψε πως το γενέθλιό του συνέβη την ημέρα, που γιορταζόταν το γενέθλιο του αγίου Ιωάννου του Προδρόμου. Ο ιερέας Φωτεινός, αφού έλαβε αυτήν την πληροφορία, κατευθύνθηκε τάχιστα και χωρίς να αργοπορήσει πρός το μοναστήρι του Αγίου Ευγενίου και αποκάλυψε αυτή την πρωτοεμφανιζόμενη αλήθεια στον ηγούμενο Αντώνιο.
Ο άγιος Ευγένιος φανερώθηκε εκτός από τον ιερέα Φωτεινό και σε μια γυναίκα, στην οποία αποκάλυψε την ημερομηνία της γέννησής του, ενώ εξεδήλωσε εκ νέου την επιθυμία του πέραν της 21ης Ιανουαρίου να εορτάζεται και την 24η Ιουνίου, ημέρα της εορτής του γενεθλίου και του Ιωάννη του Βαπτιστή. Αυτή η γυναίκα, που ήταν σύζυγος ενός υποδηματοποιού, ονόματι Πανθάριος, βάδιζε πρός τα γηρατειά και ήταν ως πρός την πίστη ευσεβής και φιλόθεη. Κατοικούσε μέσα στην πόλη και η κατοικία της βρισκόταν κοντά στην πατρική οικία του μάρτυρα, ενώ πλαγίως έβλεπε πρός το σπήλαιο, μέσα στην ησυχία και την ηρεμία του οποίου προσευχόταν ο μάρτυρας, όταν ζούσε. Ο άγιος Ευγένιος παρουσιάσθηκε στο όνειρο αυτής της ευσεβούς και οσίας γυναίκας και της έκανε γνωστή την γενέθλια ημέρα του. Αυτή μετέβη αμέσως στον ηγούμενο της μονής και του ανέφερε όσα είδε το βράδυ.
Όμως ο Αντώνιος, ο ηγούμενος της μονής του αγίου Ευγενίου του Μεγαλομάρτυρα, παρόλο που έλαβε αυτές τις πληροφορίες πρώτα από τον ιερέα Φωτεινό και ακολούθως από την ευλαβή γυναίκα του Πανθαρίου, δεν έπραξε τίποτε κατ’εκείνη την χρονιά αμφιβάλλοντας γι’ αυτές τίς αποκαλύψεις. Ο άγιος παρουσιάσθηκε τον επόμενο χρόνο, κοντά στην εορτή τουΤιμίου Προδρόμου καί Βαπτιστή Ἰωάννη, στο όνειρο του ηγουμένου Αντωνίου και του είπε ότι θα υποστεί επίχειρες συνέπειες, αν δεν φροντίσει να τιμήσει, όπως πρέπει και την μνήμη των γενεθλίων του. Ο ηγούμενος Αντώνιος τελικά αποφάσισε να πραγματοποιήσει αυτή τη γιορτή, αλλά το έπραξε μόνο με τους δικούς του γνωστούς, που προέρχονταν από την περιοχή του Παΐπερτ. Όταν όμως οι Τραπεζούντιοι πληροφορήθηκαν την πρώτη τέλεση της κορυφαίας γιορτής των Γενεθλίων του αγίου, που έλαβε χώρα στο μοναστήρι του και αντιλήφθηκαν πως εκείνοι είχαν αποκλεισθεί, κατευθύνθηκαν θυμωμένοι προς το μοναστήρι του αγίου και καταφέρθηκαν ενάντια στον ηγούμενο Αντώνιο και στην επιλογή του να τους αποκλείσει από την γιορτή. Εν τέλει τα πνεύματα όλων καθησύχασαν και άπαντες ηρέμησαν ύστερα από την δίκαιη παρέμβαση του διαλλακτικού και μειλήχιου μητροπολίτη Τραπεζούντας Αθανασίου, του δαιμονοκαταλύτη, ο οποίος από τότε καθόρισε να τιμάται και η γιορτή των γενεθλίων του αγίου.
Παράλληλα και η ιστορική έρευνα αποκάλυψε ότι οι Τραπεζούντιοι, παρά τις διάφορες αντιξοότητες που ανέκυπταν, δεν τιμούσαν πανηγυρικά μόνο την γιορτή της μνήμης του αγίου Μεγαλομάρτυρα στις 21 Ιανουαρίου, αλλά και κατά το γενέθλιό του στις 24 Ιουνίου. Οι γιορτές μάλιστα των γενεθλίων του αγίου φαίνεται να τελούνταν με την ίδια λαμπρότητα, με την οποία περιέβαλλαν καί την γιορτή του. Σχετικά με αυτό είναι χαρακτηριστική η μαρτυρία του μητροπολίτη Τραπεζούντας Ιωσήφ Λαζαρόπουλου, ο οποίος παραθέτει ανάγλυφα με μια πλήρη περιγραφή του εορτασμού, κατά τήν οποία διαφαίνεται ότι και ο αυτοκράτορας παρέθετε λαμπρά γεύματα προς τιμήν των υπηκόων του, λόγω της γιορτής των γενεθλίων του Αγίου Ευγενίου.
Τελειώνοντας ας ευχηθούμε ο άγιος Ευγένιος ο Τραπεζούντιος, πολυνίκης και σέμνωμα των μεγαλομαρτύρων, να πρεσβεύει πάντοτε για όλους όσους τιμούν, όχι μόνο την μνήμη του, αλλά και το Γενέθλιό του!
Σχόλια