Άγνωστες πτυχές από την ζωή και την δράση της Χεριανής πριγκίπισσας Άννας Δαβίδ Μεγαλοκομνηνής

Φώτογλου Χαράλαμπος

Χεριανός Κομνηνός

Πρόεδρος του Ιστορικού Ομίλου «ΟΡΦΕΑΣ» Σερρών

Άγνωστες πτυχές από την ζωή και την δράση της Χεριανής πριγκίπισσας Άννας Δαβίδ Μεγαλοκομνηνής, της θρυλικής πριγκίπισσας της Αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας, το Λιοντάρι της Τραπεζούντας.

Όπως μου τα εξιστόρησε η Τραπεζούντια αείμνηστη γιαγιά μου Καλλιόπη, σύζυγος του Χεριανού Δημήτριου Μεγαλοκομνηνού, με την γλαφυρότητα των λόγων της και το ιδιαίτερο χάρισμα της μεταδοτικότητας της.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α'.

Αύγουστος. Σωτήριο έτος 1447.

Αναστάτωση επικρατούσε στο παλάτι των Μεγαλοκομνηνών της Τραπεζούντας, καθώς η ετοιμόγεννη Ελένη Καντακουζηνή, εγγόνα Καντακουζηνών και Παλαιολόγων και σύζυγος του Συνβασιλέα Δαβίδ του Μεγαλοκομνηνού, αδελφού του Αυτοκράτορα της Τραπεζούντας Ιωάννη Δ' του Μεγαλοκομνηνού, μεταφέρθηκε στο δωμάτιο, το ιδικά διαμορφωμένο, για τις γέννες βασιλοπαίδων.                                                                                                                                                                      Κλάμα έντονο παιδιού ακούστηκε, κορίτσι φώναξαν.                                                                                             

    Το τρίτο παιδί του Δαβίδ Μεγαλοκομνηνού, αφού προηγήθηκαν ο Βασίλειος και ο Εμμανουήλ.

Τελάλης βγήκε στην πρωτεύουσα και μαντατοφόρος έφυγε για να ενημέρωση τον Συμβασιλέα Δαβίδ Μεγαλοκομηνηνό, ο οποίος επέστρεφε με τον Αυτοκράτορα Ιωάννη Δ' Μεγαλοκομνηνό,   από νικηφόρα νίκη κατά των Τούρκων, που λυμαίνονταν την περιοχή.

Στο άκουσμα ο Δαβίδ Μεγαλοκομνηνός, έκανε το σταυρό του και είπε..γεννήθηκε η Αννούλα μου, εκπληρώνοντας έτσι το τάμα που έκανε ανήμερα της Αγίας Άννας, ζητώντας την να τους βοηθήσει να νικήσουν τους Τουρκους και το όνομα της πρώτης του  θυγατέρας, που θα  γεννιόταν, θα ήταν Άννα και θα την αφιέρωνε στην Χάρη της..

 Η Άννα η Μεγαλοκομνηνή από μικρή ήταν ένα ιδιαίτερο παιδί..

Είχε ιδιαίτερη ομορφιά που δύσκολα έβλεπες σε όλη την Αυτοκρατορία. Ατίθαση, ασυμβίβαστη, επαναστάτρια με αρχηγικές τάσεις και με ιδιαίτερη τάση στις πολεμικές τέχνες.

Από μικρή της άρεσε να ντύνεται με την δερμάτινη στολή της, ιδικά κατασκευασμένη για την ίδια και να λαμβάνει μέρος στην εκπαίδευση με άλλα πριγκιπόπουλα.

Τι μεγάλη χαρά έκανε όταν στο 10^ο  έτος της ηλικίας της, ο πατέρας της τη χάρισε ένα ξίφος γενάτο πέτρες διαφόρων χρωμάτων και στην κορυφή της λαβής έφερε τον σταυρό.

Πάντα πριν ξεκινήσει την ξιφασκία φιλούσε τον σταυρό του ξίφους, κάτι που το συνήθιζε σε όλη της την ζωή, καθότι το δώρο του πατέρας της δεν το αποχωρίστηκε ποτέ και το έφερε πάντα μαζί της.

Τις άρεσε να ξιφομαχεί με μεγαλύτερα πριγκιπόπουλα και ιδιαίτερη αδυναμία της ήταν ένα πριγκιπόπουλο λίγα χρόνια μεγαλύτερό της, απόγονος της Δυναστείας των Δουκών, τον Μιχαήλ Δούκα, ο Παφλαγόνιος, όπως τον αποκαλούσαν.

Είχε έρθει στην Τραπεζούντα μαζί με άλλα μέλη της οικογένειας του και με πολλούς άλλους ευγενείς πριν την πτώση της Κωνσταντινούπολης το 1453.

Στα 6 της μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης, υπήρξε μεγάλη αναστάτωση στο παλάτι, πολλά καινούργια πρόσωπα έβλεπε αλλά, όλο και λιγότερο έβλεπε τον πατέρα της Δαβίδ.

Η Μητέρα της, η Ελένη Καντακουζηνή, ετοιμόγεννη στο τέταρτο παιδί της τον Δεκέμβριο του 1453 φοβούμενη από την κατάσταση που επικρατούσε στην Αυτοκρατορία,  την πήρε και φύγανε στην Ιβηρία (Γεωργία)  στην ξαδέλφη της, για ασφάλεια..

Επιτέλους αρχές του 1454 αποκτά και μία μικρότερη αδελφή, την Μαρία.

Η μεγάλη της όμως χαρά ήταν όταν το 1457 γεννιέται ο μικρός της αδελφός ο Γεώργιος, ένα πανέμορφο μωρό..

Η ζωή της αλλάζει όταν ο πατέρας της αναλαμβάνει την Αυτοκρατορία..

Έφηβη πλέον, όμορφη και δυναμική επιβάλει την γνώμη της και ζητά από τον πατέρα της να την παίρνει μαζί του στις επιδρομές κατά των Τούρκων..

Πολλές φορές εξέφραζε την δική της άποψη για πολλά και ερχόταν σε αντιπαράθεση με τον πατέρα της..

Οι καλύτερες στιγμές της ήταν, όταν από το κάστρο, από μακριά κρυφοκοίταζε τον πρίγκιπα Μιχαήλ Δούκα, τον παιδικό της φίλο , που είχε πλέον ανδρωθεί και φύλαγε μαζί με άλλους τα τοίχοι της πόλης και όταν μαζί με τον πατέρα της περιδιάβαιναν τα τοίχοι της Τραπεζούντας αυτή καμάρωνε δίπλα του, έχοντας στην ζώνη της το σπαθί που της χάρισε.                                       

Δύσκολοι καιροί για τους κατοίκους της πόλης, φτώχια, λοιμός, καταστροφή.                                                      

  Η Τραπεζούντα το κρίνο της Ανατολής βάναυσα πολιορκούνταν από τους Τούρκους για πολλούς μήνες..

Και έφτασε η μαύρη μέρα, που ούτε η Παναγιά το ήθελε..

15 Αυγούστου 1461 η παράδοσή της Τραπεζούντας στον Μεχμέτ Β' η Μωάμεθ Β’ τον Πορθητή..

Από την άνοιξη του ίδιου έτους, μαζί με την μητέρα της, τον μικρότερο αδελφό τον Γιώργο και την αδελφή της Μαρία αυτοεξορίστηκαν στην Ιβιρία (Γεωργία), για ασφάλεια..

Για καιρό δεν είχαν νέα από τον πατέρα τους και από τα μεγαλύτερα αδέλφια της..

Όταν ένα πρωινό μαντατοφόρος τους φέρνει τα νέα, να ετοιμαστούν να φύγουν ασφαλείς πλέον, όχι για την Τραπεζούντα, ούτε για Κωνσταντινούπολη, αλλά για τις Σέρρες όπου είχε μεταφερθεί ο Αυτοκράτορας Δαβίδ Μεγαλοκομνηνός, με όλους τους αυλικούς του.                                                                       

 Την Μαρία την άφησαν στην Ιβηρία  και μετά από χρόνια παντρεύτηκε τον Δούκα Μαμία Γκουριέλι, του πριγκιπάτου της Γκουρίας στην Γεωργία και έγινε η μητέρα του Κακχαμπέρ Β' πρίγκιπα της Γκουρίας.

Την πεδιάδα των Σερρών την έδωσε ο Σουλτάνος Μεχμέτ Β', στον Αυτοκράτορα Δαβίδ, ως σιτηρέσιο. Ήταν και τα προγονικά κτήματα της Ελένης Καντακουζηνής, καθότι οι πρόγονοί της Καντακουζηνοί πριν γίνουν Αυτοκράτορες συντηρούσαν κτήματα στην περιοχή Καντακονόζι των Σερρών, με χιλιάδες ζωντανά.                                                                                                                                                                  Στην περιοχή των Σερρών την εποχή εκείνη, κυρίαρχη δύναμη ήταν η Μάρω Μπράνγκοβιτς ή Μάρω, Κομνηνή Βαλιντέ Χανούμ Σουλτάνα, όπως την αποκαλούσαν.

 Ελληνοσέρβα πριγκίπισσα, χριστιανή ορθόδοξη  κόρη του ηγεμόνα της Σερβίας, Γεωργίου Μπράνκοβιτς και της Ειρήνης κόρης του Ματθαίου Καντακουζηνού, ανιψιά της Αυτοκράτειρας Ελένης Καντακουζηνής.

Δόθηκε ως σύζυγος στον Μουράτ τον Β' σε ηλικία 17 ετών, μητριά του Μωάμεθ του Β' του πορθητή, ο οποίος είχε στερηθεί την μητέρα του από μικρός. Μεταξύ τους είχε αναπτυχθεί μια οιδιπόδεια σχέση.  Είχε την δύναμη να ανεβοκατεβάζει Πατριάρχες και Στρατηγούς όπως λέγανε  και όσο καιρό βρισκόταν στο θρόνο ο Σουλτάνος Μεχμέτ Β’, έστελνε όλους τους πρέσβεις να συζητήσουν πρώτα με την ίδια την Μάρω, λόγω των διπλωματικών δεξιοτήτων της.

Αποχώρησε από την αυλή του σουλτάνου το1457 και εγκαταστάθηκε μόνιμα στη νότια Βισαλτία Σερρών.

Ως  πιστή Χριστιανή βοήθησε πολύ τους κατατρεγμένους χριστιανούς και κυρίως προστάτευσε τις Μονές του Αγίου Όρους..

Όταν πέθανε ο Σουλτάνος Μουράτ ο Β' το 1451 προσπάθησε να πείσει τον τελευταίο Βυζαντινό Αυτοκράτορα, Κωνσταντίνο Παλαιολόγο να τη νυμφευθεί, με σκοπό να αποτραπεί η καταστροφή, της Κωνσταντινούλολης, χωρίς, όμως, να το πετύχει.

Η Μάρω όταν εγκαταστάθηκε ο Αυτοκράτορας Δαβίδ  Μεγαλοκομνηνός, με την Αυτοκράτειρα Ελένη Καντακουζηνή και τα παιδία τους στην περιοχή των Σερρών, μπαινόβγαινε τακτικά στην Αυλή του Αυτοκράτορα και συναντούσε την θεία της Ελένη Καντακουζηνή, βοηθώντας τους και προστατεύοντας τους.

Ο Σουλτάνος Μεχμέτ Β' ανασφαλής από την φύση του έψαχνε να βρει τρόπους να εξουδετερώσει τον Δαβίδ Μεγαλοκομηνό, για να καρπωθεί την τεράστια περιουσία των Κομνηνών, που μετέφερε ο Αυτοκράτορας στις Σέρρες.

Ο μεγαλύτερος όμως φόβος ήταν να  μην συσπειρωθούν εναντίον του οι βασιλικές οικογένειες της Ευρώπης, οι οποίες, είχαν και αίμα Κομνηνών, θέλοντας να αποκαταστήσουν την τάξη, φέρνοντας και πάλι τους Κομνηνούς στην εξουσία..

Η Μάρω στην προσπάθεια της να προστατεύσει τον Αυτοκράτορα Δαβίδ Μεγαλοκομνηνό και την οικογένεια του, που ήταν και δική της οικογένεια, όπως έκανε και με τον Αυτοκράτορα Κωνσταντίνο  Παλαιολόγο, κατόπιν εντολής του Σουλτάνου Μεχμέτ Β', του ζήτησε να την παντρευτεί.                          

 Ο Αυτοκράτορας Δαβίδ Μεγαλοκομνηνός, πιστός Χριστιανός και ερωτευμένος με την πανέμορφη γυναίκα του Ελένη Καντακουζηνή αρνήθηκε..                                                                                                                                       

Από την στιγμή εκείνη ξεκίνησε και το τέλος της Αυτοκρατορίας των Κομνηνών..

Γνωστός είναι ο ύπουλος τρόπος,  που με πρόσχημα της δήθεν προδοσίας,  παγίδευσε ο Σουλτάνος τον Αυτοκράτορα..                                                                                                                                                      Μετά την σύλληψη του Αυτοκράτορα Δαβίδ και των παιδιών του, την μεν πριγκίπισσα Άννα Μεγαλοκομηνή ο Σουλτάνος Μεχμέτ Β’ την πήρε στο παλάτι του την Άνοιξη του 1463 σε ηλικία 16 ετών και την έκανε 7η Σουλτάνα (7η Χατούν), τον δε Αυτοκράτορα τον φυλάκισε στην Αδριανούπολη..

Ήταν τόση η ομορφιά της Άννας, που ο Σουλτάνος δεν την άγγιξε, για να μην χαθεί αυτή η παρθενική ομορφιά της.

Φυσικά ήταν και πολύ δύσκολο να τιθασευτεί, το Λιοντάρι της Τραπεζούντας..

Στο Σεράι μεταφέρθηκαν και η  πανέμορφη γυναίκα, του μεγάλου της αδελφού, του Βασίλειου και  ο  γιος του.

Να εδώ..λίγες δεκάδες μέτρα ποιο κάτω κρέμασαν τον Αυτοκράτορα, Δαβίδ, τα δύο του παιδιά, τον Βασίλειο, τον Εμμανουήλ και τον διάδοχο του θρόνου Αλέξιο τον Ε' έλεγε η αείμνηστη Τραπεζούντια γιαγιά μου Καλλιόπη, η οποία τα τελευταία χρόνια της ζωής της, θέλησε να τα περάσει, στην περιοχή Καντακονόζι, της πόλης των Σερρών, στο μέρος που η Ελένη Καντακουζηνή, ξεκρέμασε, έσκαψε και έθαψε με τα χέρια της τον άνδρα της και τα παιδιά της..

Να εδώ μου έλεγε η Αυτοκράτειρα Ελένη Καντακουζηνή, μέσα σε μία καλύβα έζησε τα τελευταία της χρόνια και όλα αυτά που μου έδειχνε είναι μερικές δεκάδες μέτρα από την κεντρική Πλατεία Ελευθερίας των Σερρών, που τότε ήταν Ρωμαϊκά νεκροταφεία..

Η γιαγιά μου Καλλιόπη πέθανε το πρωί της στις 29ης  Αυγούστου 1967 ημέρα που τιμάται η αποτομή της κεφαλής του Τιμίου Προδρόμου 

Ο Τελευταίος Αυτοκράτορας της Τραπεζούντας , τα παιδιά του Βασίλειος, Εμμανουήλ και ο ανιψιός του Αλέξιος Ε’, διάδοχος του θρόνου,  δολοφονήθηκαν την Κυριακή 1 Νοεμβρίου 1463 στις 4 το πρωί αφού ο Αυτοκράτορας Δαβίδ Μεγαλοκομνηνός αρνήθηκε να αλλαξοπιστήσει.                                                            

 Η Εκκλησία μας τους ανακήρυξε Άγιους και η μνήμη τους τιμάται την 1η Νοεμβρίου.                                                       Η Εκκλησία αφιερωμένη στον Δαβίδ Μεγαλοκομνηνό και τα παιδιά του, βρίσκεται στο χωριό Κουδούνια της Δράμας

Ο μικρότερος γιός του Αυτοκράτορα ο Γεώργιος, 6 ετών τότε κρατήθηκε στην Αδριανούπολη και ήδη τον είχαν εξισλαμίσει.  

Το βράδυ, παραμονή της δολοφονίας του πατέρα της και των αδελφών της, η Άννα είχε ένα άσχημο προαίσθημα, αισθανόταν ένα σφίξιμο στον λαιμό δεν μπορούσε να αναπνεύσει, η διαίσθηση της έλεγε ότι κάτι κακό θα συμβεί.. Φοβόταν για τους δικούς της μην τους χαλάσει ο Σουλτάνος.                              

 Με καθυστέρηση πολλών ημερών έμαθε για το φονικό.

Σέρρες 1-11-1463. Οι Άγιοι Μεγαλοκομνηνοί: Δαβίδ-Μανουήλ- Βασίλειος -Αλέξιος.

Η κατάσταση της ήταν θλιβερή. Πόνος, οργή, θυμός, ανάκατα, ήθελε να εκδικηθεί, ήθελε να σκοτώσει τον δολοφόνο.

Ο Σουλτάνος γνωρίζοντας τον χαρακτήρα της, την απομόνωσε για όσο καιρό θα χρειαζόταν, για να το ξεχάσει..Να ξεχάσει τι!!! Την δολοφονία των δικών της !! Αδύνατον!!! Ζητούσε το κεφάλι του δολοφόνου και ήθελε να το πάρει με το σπαθί της, το σπαθί που της χάρισε ο πατέρας της.

Πηγαινοερχόταν μέσα στον οντά που την κλείσανε, με φρουρό απέξω, σαν Λιοντάρι στο κλουβί. Πηγαινοέρχονταν σκεπτόμενη τον τρόπο, για να δραπετεύσει από τον οντά, αλλά και από το Σεράι.  Ανησυχούσε για τον μικρό της αδελφό, ήθελε να τον βρει, να τον πάρει και να φύγουν μακριά. Δεν έμαθε την τύχη της μητέρας της.. ανησυχούσε.

Το σχέδιο της ήταν απλό, θα παρίστανε ότι ξεπέρασε τον πόνο της, ότι ηρέμησε και ας έβραζε από οργή για  εκδίκηση μέσα της, να την βγάλουν από τον οντά και μετά ήξερε τι θα κάνει.. και έτσι έγινε..

Στο σχέδιο της φυγής της την βοήθησε και ένα εξισλαμισμένο πριγκιπόπουλο Παλαιολόγος , που έμενε στην Αυλή του Σουλτάνου και ήταν τρελά ερωτευμένος μαζί της..και ποιος  δεν θα ξετρελαινόταν με τέτοια ομορφιά!!                                                                                                                                       Την βοήθησε να φύγει με την προοπτική μετά να φύγει και αυτός με τη σειρά του και να σμίξουν έξω ελεύθεροι.

Νεανικά εφηβικά όνειρα γεμάτα έρωτα και φαντασία.

Στην πύλη την πιάσανε, προδόθηκε το μυστικό της.

Ο Σουλτάνος οργισμένος και μη μπορώντας να την χαλάσει, καθότι έδωσε όρκο στην μητριά του την Μάρω Μπράνκοβιτς, αποφάσισε να την δώσει γυναίκα στον δεύτερο στην τάξη, τον Ζαγανό πασά, επιτελάρχη της Μακεδονίας.

Ο Ζαγανός ή Ζογκάρ πασάς ήταν στρατιωτικός διοικητής, είχε τον υψηλότερο στρατιωτικό βαθμό,  επί Σουλτάνου Μεχμέτ Β' «του Μωάμεθ Πορθητή». Αρχικά ήταν χριστιανός, ο οποίος επιστρατεύτηκε και προσηλυτίστηκε και έγινε μουσουλμάνος και ανέβηκε στις τάξεις των γενιτσάρων.

Έγινε ένας από τους εξέχοντες στρατιωτικούς διοικητές του Μωάμεθ Β' , σύμβουλος του σουλτάνου, μέντορας, δάσκαλος  και προστάτης του.                                                                                                                                              

  Ήταν ένας αιμοβόρος και αδίστακτος δολοφόνος, φανατικός διώκτης των Χριστιανών.

Την εποχή εκείνη είχε το στρατηγείο του στην Αδριανούπολη.

Ο Ζογκάρ πασάς, γνωρίζοντας τον ατίθασο χαρακτήρα της Άννας, προσπάθησε να την τιθασεύσει και φυσικά στόχος του ήταν να την αλλαξοπιστήσει. Αδύνατα και τα δύο.                             

 Οπότε αποφάσισε να την σφάξει.. Για καλή τύχη της Άννας το μαθαίνει ο Σουλτάνος και δίνει εντολή στον Ζογκάρ Πασά, να την χωρίσει και την δίνει στον Ελβανμπηζαντέ Σινάν Μπέη για σύζυγο.                                                                                                                                                                                           Αυτός γνωρίζοντας τα τεκταινόμενα, την δίνει στον Μουφτή της Αδριανούπολης, για να την αλλαξοπιστήσει..   

Να αλλαξοπιστήσει ποια;  Την Άννα!!

Αλλάχ, Αλλάχ έλεγε, τι είναι αυτή η γκιαούρισα , ζάφτι δεν μπορώ να την κάνω..τόσους και τόσους αλλαξοπίστησα και αυτή με ταπεινώνει στα μάτια του Σουλτάνου..

Ήταν τόση η οργή του, που σχεδίαζε να την στραγγαλίσει αλλά και να φανεί σαν ατύχημα..

Ας έρθουμε λίγο πίσω να δούμε και πάλι την Μητριά του Σουλτάνου Μεχμέτ του Β' του Πορθητή, την Μάρω Μπράνκοβιτς.

Μετά την άρνηση του Αυτοκράτορα Δαβίδ Μεγαλοκομνηνού να την παντρευτεί, σταμάτησε να μπαινοβγαίνει στην Αυλή του Αυτοκράτορα, στις Σέρρες. Την άρνηση του την θεώρησε προσβολή.. Έμαθε που φυλακίστηκε αυτός και τα παιδιά του, αλλά δεν έδωσε μεγάλη σημασία, μπορεί και να χαιρόταν..

Το μεγάλο κτύπημα το δέχτηκε όταν έμαθε ότι ο παραγιός της Σουλτάνος Μεχμέτ Β' ή Μωάμεθ Β' ο Πορθητής, ξεκλήρισε όλη την οικογένεια.

Πανικός, πόνος και ενοχή την κυρίευσε, δεν ήξερε τι να κάνει που να κρυφτεί.. ήταν και δική της οικογένεια, δικά της ξαδέλφια, δικό της αίμα.                                                                                                                                    

  Ήξερε ότι μπορούσε να τα σώσει και δεν το έκανε.                                                                                                                         Έμαθε ότι ζούσε η Άννα, έμαθε και τις περιπέτειες που είχε και έστειλε μαντατοφόρο στον Σουλτάνο  να μην την πειράξει, για τον μικρό Γιώργο Μεγαλοκομηνό ήξερε ότι ζούσε, αλλά δεν ήξερε που τον είχαν.

Ένα σχέδιο στριφογύριζε στο μυαλό της να την βρει , να την προστατεύσει και να σώσει την Άννα και τον μικρό της αδελφό τον Γεώργιο.

Έφυγε για την Αδριανούπολη..

Ο Μουφτής της Αδριανούπολης έβραζε από οργή, φλόγες πετούσαν τα μάτια του, ήθελε εκδίκηση, ήθελε να πνίξει την γκιαούρισα.

Τι θα έλεγε, ότι απέτυχε να την αλλαξοπιστήσει!!

Ποιος αυτός που αλλαξοπίστησε στρατιές γκιαούρηδων..

Ένα σχέδιο στριφογύριζε στο μυαλό του, να την πνίξει στην θάλασσα μια νύχτα αφέγγαρη και να πει ότι προσπάθησε να το σκάσει και να τι έγινε, ατύχημα..

Τα σχεδίαζε όλα αυτά χωρίς τον ξενοδόχο, που στην περίπτωση αυτή, ήταν η ισχυρότερη Σουλτάνα της Οικουμένης, η Μάρω.

Η Μάρω φτάνοντας στην Αδριανούπολη, κατάφερε κρυφά να συναντηθεί με την Άννα.

Κλάψανε μαζί, ζήτησε συγνώμη για το κακό που έκανε, εξομολογήθηκε για τις ενοχές που αισθανόταν που δεν βοήθησε να αποτραπεί το κακό και σχεδίασαν μαζί για το πως θα φυγαδευτεί η Άννα..

Η Άννα ζήτησε να πάρει μαζί της και τον μικρό της αδελφό τον Γεώργιο, που ήταν στην Αδριανούπολη, αλλά ούτε η Μάρω ήξερε που τον έχουν, Ήξερε όμως ότι ζούσε..

Της υποσχέθηκε ότι θα τον βρει και θα τον φυγαδεύσει και αυτόν.                                                                         

    Έτσι μια νύκτα αφέγγαρη, μια βραδιά πριν πραγματοποιήσει το σχέδιο του ο Μουφτής, η Άννα με την βοήθεια της ξαδέλφης της Μάρως, δραπέτευσε, με πλώρη την Τραπεζούντα..

Της έδωσε 2 έμπιστους αυλικούς της και πολλά χρυσά, την έβαλε σε καράβι και την φυγάδευσε.

Δεύτερος της στόχος της Μάρως, ήταν να βρει και τον μικρότερο παιδί του Δαβίδ, τον Γεώργιο Μεγαλοκομνηνό, για να τον φυγαδεύσει. Δυστυχώς παρόλη την δύναμη της απέτυχε να τον βρει και αργότερα τον χάλασε ο Σουλτάνος, στην προσπάθεια του να εξαλείψει οτιδήποτε είχε σχέση με τους Κομνηνούς..

Η Μάρω, επέστρεψε στις Σέρρες και αφοσιώθηκε σε αγαθοεργίες. Πέθανε στις 14 Σεπτεμβρίου του 1487 στο χωριό Δάφνη Σερρών. Άγνωστο το μέρος που την θάψανε..

Τραπεζούντα: Άννα Δαβίδ Μεγαλοκομνηνή.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β'

Τραπεζούντα καλοκαίρι 1466..

Όταν η Άννα πάτησε το πόδι της στην Τραπεζούντα μετά από 5 χρόνια βρήκε μια αγνώριστη πόλη. Γεμάτη ερείπια, ερημιά, κατεστραμμένα σπίτια, βανδαλισμένες εκκλησίες, ξένοι παντού. Πουθενά δεν άκουγες Ρωμαίικα..

Όλα τα γνωστά μέρη που ήξερε ότι κατοικούσαν οι αυλικοί του πατέρα της ήταν ερείπια..

Βουβός ο πόνος, σκυφτά τα κεφάλια των περαστικών, φόβος παντού..

Η τύχη της την ευνόησε όταν μετά από μέρες βρήκε τυχαία ένα ιπποκόμο έμπιστο στον πατέρα της, τον Ιωάννη Βεράντη. Τον γνώρισε αμέσως, το ίδιο και αυτός, δεν είχε αλλαξοπιστήσει.

Της είπε ότι υπήρχαν πολλοί Ρωμιοί ακόμη πιστοί στον πατέρα της, αλλά το κυριότερο ότι υπήρχε ένας πυρήνας πιστών στρατιωτικών στην γύρο περιοχή και το κουμάντο το κάνει ένα πριγκιπόπουλο, οπότε κανονίστηκε να το συναντήσει..

Αρχές Σεπτέμβρη είχε αρκετή ζέστη ακόμη στην Τραπεζούντα..

Απόγευμα ανήμερα του Σταυρού. Κοντά στην εκκλησία της Αγίας Σοφίας.

Εκεί έγινε η μοιραία συνάντηση..

Είδε μπροστά της να εμφανίζεται, πάνω σε μαύρο άλογο ένα πανέμορφο πριγκιπόπουλο, μέσα στην όμορφη στολή του, με λίγο γένι στο πρόσωπο και αφημένη η κόμη του να ανεμίζει στο ελαφρύ θαλασσινό αεράκι..

Ένα δυνατό φτερούγισμα και μούδιασμα αισθάνθηκε στο στομάχι της, σαν τρελή κτυπούσε η καρδία της.

Παναγιά μου είπε ο Μιχαήλ Δούκας, ο παιδικός της έρωτας..

Ζει και είναι μπροστά της, μετά από τόσα χρόνια!!  

Τι αντρίκια κορμοστασιά! Τί αρρενωπή ομορφιά..

Τα ίδια ζούσε και ο πρίγκιπας Μιχαήλ Δούκας ο Παφλαγόνιος, αντικρίζοντας την θεϊκή ομορφιά της Άννας..

Παιδούλα την θυμόταν, όταν της μάθαινε να χρησιμοποιεί το σπαθί της..

Χριστέ μου είπε μέσα του, τι ξωτική ομορφιά αντικρίζουν τα μάτια μου..

Μούδιασε ολόκληρο το κορμί του..

Για αρκετά λεπτά κανένας τους δεν μίλαγε, αφέθηκαν βουβά να ζήσουν αυτές τις μαγικές ονειρεμένες στιγμές που χαράχτηκαν για πάντα στις καρδίες τους..

Ζούσαν το όνειρο, την μαγεία της ζωής και του έρωτα, που μόνο ο θάνατος θα μπορούσε να  διαλύσει...

Ο γάμος τους πραγματοποιήθηκε τον Νοέμβριο του 1466 και τον Ευλόγησε ο Αρχιμανδρίτης Νικόδημος, που λειτουργούσε πριν την παράδοση της Τραπεζούντας, στην Αγιά Σοφία της Τραπεζούντας.

Ο γιος τους πρίγκιπας Αλέξιος Δούκας Μεγαλοκομνηνός, γεννήθηκε τον Αύγουστο του 1467..

Ήταν εγγονός Μεγαλοκομνηνών, Παλαιολόγων, Καντακουζηνών και Δουκών. Ήταν γιός της Χεριανής πριγκίπισσας Άννας Δαβίδ Μεγαλοκομνηνής και του πρίγκιπα Μιχαήλ Δούκα του Παφλαγόνιου.

Όλους αυτούς τους μήνες μαζί οι δύο τους σχεδίαζαν το μέλλον της Τραπεζούντας..

Αλλά η κυρίαρχη και σεβάσμια δύναμη ήταν μία, η Χεριανή πριγκίπισσα Άννα Μεγαλοκομνηνή, η κόρη του Αυτοκράτορα Δαβίδ Μεγαλοκομνηνού..

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ'.

Μετρήθηκαν και βρέθηκαν 328 όλοι και όλοι οι εναπομείναντες Χριστιανοί, πιστοί στον Αυτοκράτορα, που κατοικούσαν στην Τραπεζούντα και στην γύρω περιοχή.

Στρατιώτες, αυλικοί και Ιερωμένοι. ‘Ολοι γονάτισαν μπροστά στην Άννα δίνοντας όρκο να την υπηρετούν και να την προστατεύουν μέχρι θανάτου.

Στόχος όλων η απελευθέρωση της Τραπεζούντας από τον Τούρκικό ζυγό..

Η Άννα με γεμάτο το πουγκί με χρυσά που της έδωσε η Μάρω, αλλά και με ένα θησαυρό που μάζεψε από τους Τραπεζούντιους που δεν θέλανε να την ακολουθήσουν, ξεκίνησε την δική της επανάσταση..

Λίγα μόνο χιόνια και σε μερικά σημεία είχαν πέσει στα βουνά της Τραπεζούντας το Δεκέμβριο του 1467 ήταν γλυκός ακόμη ο καιρός και βατά τα μονοπάτια..

Ήταν ο μήνας που ξεκίνησαν όλα...

Χωριστήκαν σε 5 ομάδες, ντυμένοι ως χωρικοί με τα κάρα τους γεμάτα τα υπάρχοντα τους και ξεκίνησαν αφού πρώτα δώσανε ραντεβού σε σημείο απρόσιτο από τους Τούρκους,  μερικές μόνο ώρες μακριά από την Πόλη..                                                                                                                                           Δεκέμβριος μήνας ήταν, οι Τούρκοι δύσκολα αφήναν την ζεστασιά του οντά τους, οπότε η κυκλοφορία ήταν μηδαμινή.                                                                                                                                         

   Κατάλληλη εποχή για τους επαναστάτες..                                                                                                        

  Αρμενοχώρι το λέγανε οι ντόπιοι Χριστιανοί Αετοφωκάδες, ένα χωριό ερειπωμένο από του Αρμένιους κατοίκους του, στην νότια πλευρά του βουνού Ζύγανα, σε μια δυσπρόσιτη δασώδη περιοχή γεμάτη φαράγγια. Πόδι Τούρκου δεν πάτησε εδώ..                                                                                                               

  Επισκευάστηκαν τα ερειπωμένα σπίτια κτίστηκαν και άλλα, εδραιώθηκε σαν Στρατηγείο της πριγκίπισσας Άννας και του πρίγκιπα Μιχαήλ Δούκα Παφλαγόνιου.                                                                                                                                                                    Στόχος της Άννας ήταν να προσελκύσει τους Χριστιανούς υπηκόους της , να δώσει κίνητρα να γυρίσουν στην θρησκεία του Χριστού όσοι αλλαξοπίστησαν και να την ακολουθήσουν στην Μεγάλη ιδέα , στον αγώνα της για την Απελευθέρωση της Τραπεζούντας..                                                                    

  Καθημερινά εγκυμονούσε ο κίνδυνος της προδοσίας από τους εξισλαμισμένους κατοίκους της περιοχής, αλλά ήταν τόσος ο αέρας της ελευθερίας που ενέπνεε η περιοχή που η αισιοδοξία της υπερνικούσε τον  κάθε φόβο. Ύστερα τόσα και τόσα πέρασε ο φόβος ήταν αυτός που έπρεπε να την φοβάται.                                                                                                                                                                         Μεγάλη Παρασκευή του 1468.                                                                                                                                

  Απρίλιος μήνας, γεμάτη με τις ομορφιές της η φύση, τα δέντρα στολισμένα με τα γιορτινά τους και ο ανοιξιάτικος αέρας γεμάτος μυρωδιές. Μεσημεριανές ώρες στο Αρμενοχώρι, το διέσχιζε ένας μαυροντυμένος καλόγερος, ο πάτερ Ιάκωβος, ερχόμενος από προσκύνημα και πέρασε να ξαποστάσει και να πει τα μαντάτα στην Άννα..                                                                                                                                 Ρακένδυτος, διψασμένος και πεινασμένος, ζήτησε να δει την Κομνηνή. Του δώσανε νερό του δώσανε φαί και ένα κρεβάτι να ξαποστάσει.                                                                                                                                     

   Το απογευματάκι τον επισκέφτηκε η Άννα συνοδευόμενη από τον Αρχιμανδρίτη Νικόδημο, ο οποίος την ακολουθούσε σε όλη την διαδρομή της ζωής της.                                                                                                                         Όταν την είδε ο πατήρ Ιάκωβος, την κοίταξε στα μάτια και έσκυψε το κεφάλι με βλέμμα θλιμμένο..έμεινε για λίγο αμίλητος..τι μα πει και τί να ομολογήσει..τα μαντάτα ήταν δυσάρεστα..Φιρμάνι του Σουλτάνου Μεχμέτ Β' του Πορθητή, ζητούσε το κεφάλι της Άννας επί πίνακι..                                                                                                                                                                                          «Να μην μείνει τίποτα που να θυμίζει αυτή την Δυναστεία, ούτε ζωντανό ούτε γραπτό».                                                                                                                Η Άννα τον άκουγε προσεκτικά..                                                                                                                                                  

 Ο καλόγερος κάποια στιγμή έσκυψε το κεφάλι και της γύρισε την πλάτη..είχε κάτι το τρομερό να της πει και δίσταζε. Στο άκουσμα της διαταγής του Σουλτάνου η Άννα δεν αντέδρασε, αλλά έβλεπε ότι κάτι άλλο ποιο τρομερό βασάνιζε τον καλόγερο και δίσταζε να της το ομολογήσει..                                                                                              

«Ευλογημένε άνθρωπε του Θεού, πες μου τι άλλα μου φέρνεις από την σκλαβωμένη πατρίδα»!!                                                                                                    «Θανατικό Πριγκίπισσα μου..Θανατικό. Σφάξανε το στερνοπούλι του Δαβίδ, τον Γεώργιο Μεγαλοκομνηνό.                                                                                                                                                             Τινάχτηκε απότομα η Άννα ..θλίψη και μαυρίλα πλημμύρησαν τα σωθικά της.                                                                                                                                                    Ωιμέ σφάξανε τον Γιωργάκη , το στερνοπούλι της οικογένειας, που ορκίστηκε να προστατεύει.                                                                                                        Θυμός, οργή, μίσος και εκδίκηση πλημύρισε η ψυχή της για το αίμα των δικών της.. Θυμός και για την Μάρω που της υποσχέθηκε ότι θα τον εύρισκε και θα τον έσωζε.                                                                                              

  Έπρεπε να μην φύγει από την Αδριανούπολη, έπρεπε πρώτα να τον βρει, χωρίς να ξέρει ότι ο Μουφτής μια νύκτα πριν πήρε την απόφαση να την πνίξει και ότι της Μάρως οι προσπάθειες ήταν άκαρπες.                                                                                                                                                                        Δάκρια γεμίσανε τα μάτια της, πόνος στην ψυχή της, γύρισε και έφυγε χωρίς να πει τίποτα.                                                                                                         Βουβός ο πόνος μεγάλη η θλίψη, κλείστηκε μερικές μέρες στο δωμάτιο της χωρίς τροφή με λυμένα τα μακριά καστανοκόκκινα μαλλιά της για να πενθήσει τον αδελφό της, τον δολοφονημένο Γεώργιο Μεγαλοκομνηνό.                                                                                                                                                                      Στο Διάστημα αυτό ο Πρίγκιπας Μιχαήλ Δούκας με τους Στρατιώτες του,  αλώνιζε όλα τα χωριά της Μούζενας και της Χαλδίας, προσπαθώντας να μεταδώσει την μεγάλη ιδέα της ελευθερίας στους κατοίκους.                                                                                                                                                                       Άλλοι τον ακολούθησαν, άλλοι φοβόντουσαν γιατί είδαν πολύ θανατικό από τους Τούρκους και άλλοι τον απείλησαν ότι θα τους καταδώσουν, όταν απείλησε ο Μιχαήλ Δούκας ότι θα τους χαλάσει.                                              

  Η Άννα, αφού έπνιξε τον πόνο της για τον χαμό του αδελφού της αφοσιώθηκε στο έργο της και επισκέφτηκε  όλα τα γύρω χωριά  για να δει με τα μάτια της τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι χωρικοί, βοηθώντας τους με την Γή που έσπερναν, επισκευάζοντας της οικίες τους και τους Ναούς τους. Έκτισε και δικά της χωριά για να εγκαταστήσει αυτούς που την ακολουθούσαν παίρνοντας τα χωριά το όνομα της και τα χαρίσματα της..Έκτισε το Ωραιόκαστρο..                                                                                                            ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ  

Η πριγκίπισσα Άννα Δαβίδ Μεγαλοκομνηνή και ο πρίγκιπας Μιχαήλ Δούκας ο Παφλαγόνιος δημιούργησαν μια επαναστατική στρατιωτική ομάδα ορκισμένοι στην Άννα και στο όνομα της Ελευθερίας . .

Με τα οχυρωματικά έργα που κάνανε και με την δύναμη των Κάστρων που κυριαρχούσαν στην περιοχή καταφέρανε να κρατούν ελεύθερα και μακριά από τους Τούρκους όλα τα χωριά της Μούζενας και της γύρω περιοχής που την διέσχιζε ο ποταμός της Μούζενας, μαζί με τα ποτάμια της Ιμέρας, της Κρώμνηs και του Σταυρίν που χύνονταν στον Χαρσιώτη ποταμό. Ήταν μια υπολογίσιμη δύναμη φανατικών ορκισμένων Τουρκοφάγων. Περίμεναν την κατάλληλη στιγμή για να δράσουν και κυρίως μία εξωτερική βοήθεια για να μπορέσουν να τα βάλουν με τα στρατεύματα του Σουλτάνου.

Άνοιξη 1472.                                                                                                                                                         

  Αναστάτωση επικρατούσε στο στρατόπεδο της Άννας Μεγαλοκομνηνής..

Γεννοπονούσε η Άννα. Κορίτσι ακούστηκε. Μαρία την ονόμασαν, γεννήθηκε η Μαρία  Μεγαλοκομνηνή κόρη της Άννας Μεγαλοκομνηνής και του Μιχαήλ Δούκα του Παφλαγόνιου. Μαντατοφόρος φάνηκε στον Ορίζοντα.. Φέρνει μαντάτα τρομερά..                     

Ο Ουζούν Χασαν Χαν, ηγέτης των Τουρκομάνων από την Μεσοποταμία (Περσία)  στέλνει στρατό από  Γεωργιανούς Ορθόδοξους Χριστιανούς, οι οποίοι ήταν υποτελείς στον Ουζούν Χασαν και με αρχηγό  ένα Μεγαλοκομνηνό αγνώστου ονόματος, ο οποίος  ήταν ακόλουθος του Σουλτάνου στην Πύλη, για να απελευθερώσουν την Τραπεζούντα και μετά την Βασιλεύουσα.

Ο Ουζούν Χασάν, Χαν της Τουρκομανικής φυλής, ήταν ηγέτης των Ασπροπροβάτων, οι οποίοι κυριαρχούσαν σε όλη την Μεσοποταμία.

Το 1458 ο Ουζούν Χασάν Χαν, παντρεύτηκε τη Θεοδώρα Μεγαλοκομνηνή κόρη του Αυτοκράτορα της Τραπεζούντας Ιωάννη Δ' Μεγαλοκομηνό.

Ο θείος της Δαβίδ Μέγας Κομνηνός την παρέδωσε στον Ουζούν Χάσάν στη γαμήλια τελετή.

Απέκτησε μαζί της 4 παιδιά την Mάρτα η Χαλιμά η οποία παντρεύτηκε τον Σαΐχ Χαϊντάρ το 1472.

Η Μάρτα έγινε μητέρα του πρώτου Σάχη των Σαφαβιδών, του Ισμαήλ Α΄ της Περσίας, ο οποίος καθιέρωσε το Σιϊτικό Ισλάμ ως επίσημη θρησκεία. Τον Γιακούμπ Μπεγκ  ο οποίος διαδέχτηκε τον πατέρα του μετά τον θάνατο του το 1478  και ηγήθηκε στους Τουρκομάνους μέχρι το 1488 και δύο ακόμη Θυγατέρες.

Ο Ουζούν Χασάν επιδίωκε να καταλάβει την πόλη της Τραπεζούντας λόγω της στρατηγικής της θέσης, αλλά και λόγω συγγένειάς του με τους Κομνηνούς, θεωρώντας τον εαυτό του ως  βασικό διάδοχο. Πίστευε ότι την εκστρατεία αυτή θα έστρεφε τους Ευρωπαίους ηγέτες εναντίον των Οθωμανών, μια μάταιη προσπάθεια   

Συναγερμός σήμανε στο στρατόπεδο της Άννας Μεγαλοκομνηνής, στο άκουσμα των λεγομένων του μαντατοφόρου και κυρίως όταν μαθεύτηκε ότι του Γεωργιανού Στρατού ηγείτο ένας Μεγαλοκομνηνός.

Αέρας ελευθερίας φυσούσε..επιτέλους ελευθερία φωνάζανε..

Χωρικοί από τα διπλανά χωριά άρχισαν να καταφτάνουν για πάρουν μέρος και αυτοί στην εκστρατεία της απελευθέρωσης της πατρίδας τους.                                                                                             

 Γούρι μας έφερε η  νεογέννητη Μαρία ακούγονταν από πολλούς.

Έπρεπε να καταστρωθεί σχέδιο υποδοχής  και διατροφής του στρατεύματος που σε λίγους μήνες θα έφτανε και το πρώτο μέλημα ήταν η συγκέντρωση τροφίμων. Ήδη οι ακόλουθοί  της και οι στρατιώτες της, εκπαίδευαν τους νεοφερμένους χωρικούς, που διαποτίζονταν  από τον ενθουσιασμό της νίκης..

Η Άννα με τον Μιχαήλ και το επιτελείο της σχεδίαζαν τον τρόπο της συμμετοχής τους στην πολιορκία της αρχόντισσας του Πόντου της Τραπεζούντας.

 Η πολιορκία της Τραπεζούντας από Γεωργιανούς Χριστιανικούς στρατιώτες του Ουζούν Χασάν, και με τους λίγους στρατιώτες της Άννας ξεκίνησαν τον Μάιο του 1472 την πολιορκία της Τραπεζούντας  η οποία κράτησε έως το καλοκαίρι του 1473, όταν ο Ουζούν Χασαν ηττήθηκε ολοκληρωτικά.

 Ο Σουλτάνος της Κωνσταντινούπολης, Μεχμέτ Β’ έστειλε επειγόντως 9 γαλέρες και 25 ιστιοφόρα  στην πολιορκημένη Τραπεζούντα και με τις  χερσαίες δυνάμεις που έστειλε, εξουδετέρωσαν τις προσπάθειες των χριστιανικών δυνάμεων του Ουζούν Χασάν.

Το μεγάλο πρόβλημα που αντιμετώπισαν  οι στρατιώτες του Ουζούν Χασάν, ήταν η έλλειψη εφοδίων, γιατί ήταν αδύνατο, για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα να τους προμηθεύουν τρόφιμα τα γύρω χωριά, τα οποία και αυτά βρίσκονταν σε δεινή κατάσταση.

 Ο Ουζούν Χασαν φεύγοντας υποσχέθηκε στην Άννα την Μεγαλοκομνηνή ότι θα ανασυνταχθεί και θα επιστρέψει και την  προσπάθεια του αυτή δεν την εγκατάλειψε  ως το θάνατό του, τον Ιούνιο του 1478,  κάτι που το προσπάθησε αργότερα η ίδια η πριγκίπισσα Άννα Δαβίδ η  Μεγαλοκομνηνή.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ                                                                                                                                                            

 Αρχές  Νοεμβρίου του 1478 .                                                                                                                                 

 Περιοχή Τουρούλ, κέδρο και πεύκο μύριζε η περιοχή , Δροσερό αεράκι φυσούσε. Σύννεφα βαριά κρεμόταν από τον ουρανό, σημάδι ότι έρχεται βροχή, σκοτεινή και πληκτική μέρα. Η  Άννα Μεγαλοκομνηνή διέσχιζε μια δεντρόφυτη έκταση πλάι στο ποτάμι.. μαζί με τους Αυλικούς, την  φρουρά  και τον γιό της Αλέξιο ΣΤ’  Δούκα Μεγαλοκομνηνό.                                                                                                                            Πηγαίνανε αργά, περιμένοντας να συναντηθούμε με  τον Μιχαήλ Δούκα  και τους στρατιώτες του, για να ανέβουν στο κάστρο όπου σε λιτή τελετή θα έπαιρνε το πρώτο του ξίφος  ο γιος της Αλέξιος. Μαζί της ήταν ο συνοδοιπόρος της ζωής της ο Αρχιμανδρίτης Νικόδημος.                                                                

  Ο άνδρας της μαζί με τους στρατιώτες του, κτένιζε εδώ και μέρες την περιοχή γιατί είχε την πληροφορία ότι μία ομάδα Τούρκων στρατιωτών συνοδευόμενη από εξισλαμισμένους εφιάλτες, τριγύριζε την περιοχή. Στόχος της να πάρει το κεφάκι της πριγκίπισσας και να το στείλουν πεσκέσι στον Σουλτάνο, παίρνοντας την παχυλή τους αμοιβή..                                                                                                                               Μια βαριά ατμόσφαιρα επικρατούσε εκείνη την ημέρα. Ήταν Λίγες μέρες πριν την γιορτή των Αγίων Ταξιαρχών. Η Άννα μαζί  με την ακολουθία της επισκέφτηκε για πολλοστή φορά την ανακαινισμένη Εκκλησία των Ταξιαρχών Μιχαήλ και Γαβριήλ. Την Θυμόταν ένα σωρό ερείπια με κατεστραμμένες τις αγιογραφίες,  αλλοιωμένη εσωτερικά και μαυρισμένη. Έφερε τους καλύτερους τεχνίτες της περιοχής και μέσα σε τρία χρόνια την αναστήλωσε το 1477.                                                                                                       Ο Ιωάννης Ζουμής ήταν ο αγιογράφος που φρεσκάρισε αλλά και αγιογράφησε τους τοίχους του ναού, με ζωντανά χρώματα, γλυκύτατα πρόσωπα γεμάτα Αγιοσύνη.                                                                          

Σε πολλές  Εκκλησίες και Μοναστήρια οι αγιογραφίες του  ευλογούσαν τους πιστούς.                                           

  Έχω την τύχη να έχω μία αιματοβαμμένη μισοκατεστραμμένη Αγιογραφία, τον Άγιο Ελευθέριο και την Αγία Καλλιόπη μαζί , ελαιογραφία σε καμβά του 1913 διαστάσεων 50Χ75 εκ. από τον απόγονο  του με το ίδιο όνομα , Ιωάννης Ζουμής ο 7ος, την φέρανε οι πρόγονοί μου από την Τραπεζούντα. Περίλαμπρος εσωτερικά ο ναός και για την δόξα της Δυναστείας με καλλιτεχνικά γράμματα στην βάση και όπισθεν της Αγίας τράπεζας χάραξε ο Ιωάννης Ζουμής την επιγραφή:                                                                                       

“Οράς το δείγμα του Θεάρεστου βίου και της ακραιφνούς πίστεως. Η Άννα Δαβίδ Κομνηνή συν τοις τέκνοις αυτής  ήγειραν”.                                                                                                                                                   

Τα ξυλόγλυπτα τα εμπιστεύτηκε σε  καλόγηρους οι οποίοι μαζί με τεχνίτες Λαϊκούς ζωντάνεψαν την καστανιά και την τριανταφυλλιά δίνοντας μία αγιοσύνη στις σκαλισμένες Άγιες μορφές.                                    

Τα ιερά σκεύη τα χάρισε Τραπεζούντιος Χριστιανός ο οποίος τις ημέρες της καταστροφής δουλεύοντας ως  νεωκόρος σε Εκκλησία, τα μάζεψε και τα έσωσε από την μανία των απίστων.  

Η Άννα ξεπέζεψε από το άλογο της για να ξαποστάσει, το ίδιο κάνανε και οι ακόλουθοι της.. Μεσημέρι ήταν, ώρα για ξεκούραση και φαγητό. Από μακριά ακουγόταν βουητό από άλογα και φωνές ανάκατα..Δίνονταν μάχη..                                                                                                                                                       Πετάχτηκε πάνω η Άννα «το άλογο μου φώναξε» και μαζί με τους φρουρούς της και τον γιό της Αλέξιο καλπάσανε προς την πλευρά που ακουγόταν τα ουρλιαχτά..                                                                                     

Τουρούλ :Νοέμβριος 1478 .Θάνατος  πρίγκιπα  Μιχαήλ Δούκα Παφλαγόνιου. Άννα Δαβίδ Μεγαλοκομνηνή –   πρίγκιπας Αλέξιος Ε

Δούκας Μεγαλοκομνηνός.                                     

  Ξαφνικά σταμάτησαν, βλέποντας τους στρατιώτες της με τα σπαθιά έξω από το θηκάρι, να είναι συγκεντρωμένη σε ένα σημείο της γης, πάνω σε ένα σώμα..                                                                                                  

 Την είδαν από μακριά..αλλά κανείς του δεν πήγε κοντά της να την προϋπάντηση..Μάχη σκληρή έδωσαν με τους Τούρκους και τους υποτακτικούς τους, ενέδρα τους στήσανε.                                                 

 Τους χάλασαν όλους χωρίς κανείς δικός τους να σκοτωθεί  εκτός από έναν που το βέλος του τρύπησε την καρδία..                                                                                                                                                                                   Η Άννα ξεπέζεψε και αργά άρχισε να περπατά προς το μέρος τους. Παραμέρισαν για να περάσει και κάποια στιγμή κοκάλωσε. Χάθηκαν όλοι και όλα από μπροστά της.. Μαύρισαν τα πάντα.. Μπροστά της κείτονταν νεκρός ο πρίγκιπας της, ο έρωτας της ζωής της, ο σύντροφος της ο άνδρας της.. ο Μιχαήλ Δούκας.                                                                                                                                                                                Δίπλα της ο 11 χρονος γιος της Αλέξιος,  βουβός και σαστισμένος, αλλά και γεμάτος οργή και Θυμό..Η Άννα πνίγοντας την εσωτερική της έκρηξη, πλησίασε τον άνδρα της, γονάτισε ξέλυσε τα μαλλιά της και με το νερό που της φέρανε έπλενε το πρόσωπο του. Η αντρίκια ομορφιά του παρέμενε αναλλοίωτη και ας ήταν νεκρός. Δεν άντεξε, λύγισε. Δάκρυα φύγανε από τα μάτια της, έσκυψε τον φίλησε στο κούτελο.                                                                                                                               Γονάτισαν όλοι, γονάτισαν τα δέντρα γονάτισε η φύση..                                                                                        

  Έμεινε για λίγο χαϊδεύοντας το πρόσωπό του. Δίπλα της ο Αλέξιος όρθιος. Σηκώθηκε πήρε το σπαθί του νεκρού Μιχαήλ Δούκα και το έδωσε στον γιό της, σαν Σπαρτιάτισσα μάνα, χρίζοντας τον διάδοχο του θρόνου της Τραπεζούντας.                                                                                                                                                 

 Ο Αλέξιος σκυθρωπός πήρε το σπαθί το σήκωσε ψηλά και με την δυνατή νεανική του φωνή            

 “Φώναξε Εκδίκηση – θάνατος στους κατακτητές”.                                                                                                    

Όλοι γονάτισαν μπροστά του..βλέποντας πως ένας νέος Μιχαήλ Δούκας, γεννήθηκε εκείνη την στιγμή. Ο Αλέξιος  ΣΤ' Δούκας Μεγαλοκομνηνός, απόγονος τεσσάρων δυναστειών. 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ

Δύο χρόνια μετά τον θάνατο του Ουζούν Χαν των Τουρκομάνων και ένα χρόνο μετά τον θάνατο του πρίγκιπα συζύγου της Μιχαήλ Δούκα Παφλαγόνιου, η Άννα Μεγαλοκομνηνή αποφάσισε να ηγηθεί αυτή μία εκστρατεία κατά των Τούρκων και να συνεχίσει τις προσπάθειες εκεί που τις άφησε ο  Οζούν Χασάν .

Το σχέδιο της ήταν να συγκεντρώσει στρατό από Γεωργιανούς και Τουρκομάνους,

Το 1481 αφού άφησε στο πόδι της τους επιτελείς της, Ιωάννη Δροσάτη και Δημήτριο Βρυώνη,  με μία ομάδα στρατιωτών, με τους επιτελείς της,  τον γιό της Αλέξιο και τον Αρχιμανδρίτη Νικόδημο, αναχώρησε για το πριγκιπάτο της Γκουρίας στην Γεωργία .

Την εποχή εκείνη και μετά τον  Θάνατο του Ουζούν Χασάν στον οποίο ήταν υποτελείς τα πριγκιπάτα της Γεωργίας προσπαθούσαν να ορθοποδήσουν .

Ήταν μια ανάσα αισιοδοξίας βλέποντας την Άννα Μεγαλοκομνηνή, την οποία αναγνώρισαν σαν απόγονο των  Μεγαλοκομνηνών και Αυτοκράτειρα.                                                                                               

 Την άνοιξη του 1482  αποφάσισε να κατέβει στην Μεσοποταμία σημερινή Περσία, την οποία εκείνη την εποχή την απόλυτη εξουσία είχε  η ξαδέλφη της Θεοδώρα Μεγαλοκομνηνή με τον γιό της Γιακούμπ Μπεγκ  .

Με μία ομάδα στρατιωτών, με τον γιό της Αλέξιο ΣΤ' Δούκα Μεγαλοκομνηνό και το Αρχιμανδρίτη Νικόδημο, αναχωρούν για την Περσία με αρκετό χρυσό, με  στόχο να συγκεντρώσει στρατό για την εκστρατεία της κατά των Τούρκων.

Δεν έχουμε πολλά στοιχεία το τι συνέβη εκεί αυτό που γνωρίζουμε είναι ότι η Άννα πέτυχε τον στόχο της.

Τον Οκτώβριο του 1482 αναχώρησε για την Γεωργία με μια ομάδα Τουρκομάνων.

Στην διαδρομή και σε απόσταση μίας μέρας,  πριν φτάσει στον προορισμό της πέσανε σε ενέδρα  Τούρκων.

 Δόθηκε σκληρή μάχη με την Άννα να πρωτοστατεί και με το γιό της Αλέξιο να παίρνει το βάπτισμα  της Μάχης..

Ενώ εξολόθρευσαν όλους τους Τούρκους, ένα βέλος ύπουλα έσκισε το στήθος της ηρωικής  πριγκίπισσας Άννας Μεγαλοκομνηνής.

Τρις μήνες έδινε σκληρή μάχη να κρατηθεί στην ζωή αλλά τον Γενάρη του 1483 σε ηλικία 36 ετών,  άφησε την ηρωική ψυχή της να πετάξει στους ουρανούς για να συναντήσει τους γονείς της τα αδέλφια της και το κυριότερο τον πρίγκιπα της, το Μιχαήλ Δούκα Παφλαγόνιο.

Το 1525 ο εγγονός της  πρίγκιπας Γεώργιος Δούκας Μεγαλοκομνηνός, μετέφερε τα οστά της στην Τραπεζούντα και τα τοποθέτησε σε τέτοιο σημείο ώστε να αγναντεύει την Τραπεζούντα, περιμένοντας σαν άλλος Μαρμαρωμένος Βασιλιάς να σηκωθεί και να κυνηγήσει τους κατακτητές.

Από το 1525 για 500 ολόκληρα χρόνια  και από γενιά σε γενιά, για 14 γενιές, ορίζεται ένας Χεριανός άρρεν απόγονος της Δυναστείας των Μεγαλοκομνηνών, για να φυλάει το μυστικό του τάφου της θρυλικής πριγκίπισσας της Τραπεζούντας της Άννας Δαβίδ Μεγαλοκομνηνής.